Update Wet DBA
Update: kabinet legt uit wat er in 2026 echt gaat gebeuren
Na het verschijnen van dit artikel heeft het kabinet extra uitleg gegeven. De zogeheten zachte landing bij de controle op schijnzelfstandigheid verdwijnt niet helemaal, maar ook niet helemaal níét.
Concreet:
- In 2026 komen er geen verzuimboetes.
- Maar bij duidelijke misstanden kan de Belastingdienst wel naheffingen en zware boetes opleggen, bijvoorbeeld als er bewust wordt gesjoemeld.
De handhaving wordt dus iets minder streng dan eerst aangekondigd, maar zeker niet stopgezet.
Wat speelde er gisteren in de Kamer?
Gisteren sprak de Tweede Kamer urenlang over één grote vraag:
Moet het kabinet vanaf 1 januari 2026 keihard gaan handhaven, of is dat te vroeg?
’s Ochtends én ’s avonds werd er over gedebatteerd. Aan het eind van de dag trok de Kamer aan het langste eind:
- Strenge handhaving per 1 januari 2026 gaat (nog) niet door zoals het kabinet wilde.
In dit stuk leggen we uit wat dat betekent voor zzp’ers en waarom dit zo’n belangrijk moment is.
Kabinet wilde stoppen met de ‘zachte landing’ – Kamer trapte op de rem
Staatssecretaris Eugène Heijnen wilde de zachte landing per 1 januari 2026 stoppen. Tot nu toe betekent die zachte landing dat de Belastingdienst vooral waarschuwt, uitlegt en controleert, maar nog geen harde boetes uitdeelt.
Volgens het kabinet is iedereen al lang genoeg voorbereid en werkt verdere uitstel alleen maar misbruik in de hand. Ook wees Heijnen op Europa: de aanpak van schijnzelfstandigheid is onderdeel van afspraken met de EU, waar Nederland miljarden aan steun voor krijgt.
Maar veel Kamerleden vonden dit te snel en te hard. Zij zien nu al onrust bij zzp’ers en opdrachtgevers en willen eerst duidelijke regels voordat er boetes komen.
Wat heeft de Kamer besloten?
De Kamer wil dat de zachte landing minstens tot eind 2026 blijft gelden. Dat betekent:
- De Belastingdienst blijft controleren, maar vooral gericht en met uitleg.
- Er komen geen standaardboetes voor onduidelijke situaties.
- De focus moet liggen op echte misstanden, niet op eerlijke zzp’ers.
Na het debat kwam het kabinet met een extra toelichting:
In 2026 worden geen verzuimboetes opgelegd, maar bij opzet of grof misbruik kan de Belastingdienst wél ingrijpen met naheffingen en vergrijpboetes.
Volgens critici zorgt de dreiging van harde handhaving nu al voor paniek: opdrachtgevers haken af en zzp’ers verliezen werk.
Kabinet blijft streng – en dit is waarom
Het kabinet vindt nog steeds dat:
- Te lang uitstellen het probleem groter maakt.
- Strenge handhaving nodig is tegen oneerlijke concurrentie.
- Nederland Europese afspraken moet nakomen, anders kan EU-geld in gevaar komen.
De Kamer veegde dat laatste argument grotendeels van tafel: Europese druk mag volgens hen geen reden zijn om zzp’ers in onzekerheid te laten.
Wat betekent dit nu voor jou als zzp’er?
1. Geen automatische boetes per 1 januari 2026
Je krijgt niet meteen een boete als iets onduidelijk is. Wel kan de Belastingdienst optreden bij duidelijke misstanden.
2. Er wordt wél gecontroleerd
De Belastingdienst blijft kijken of iemand echt zelfstandig werkt. Bij bewuste constructies kan het alsnog misgaan.
3. De regels zijn nog niet af
De Kamer wil eerst heldere afspraken over wanneer boetes wél komen en hoe echte zelfstandigen worden beschermd.
Waarom deze discussie zo belangrijk is
Al sinds de Wet DBA (2016) is het onduidelijk wanneer je zzp’er bent en wanneer eigenlijk werknemer. Omdat die wet zoveel vragen opriep, werd handhaving jarenlang uitgesteld.
Formeel is dat uitstel begin 2025 afgelopen, maar in de praktijk loopt het nog door. Het debat van gisteren laat zien dat de politiek nog steeds zoekt naar balans tussen:
- bescherming van zzp’ers,
- het aanpakken van misbruik,
- en Europese verplichtingen.
Wat kun je nu het beste doen?
Check je opdrachten
Zorg dat je zelfstandigheid duidelijk is:
- eigen tijden,
- eigen spullen,
- meerdere opdrachtgevers,
- goede contracten.
Blijf het nieuws volgen
De regels kunnen nog veranderen.
Wees open naar opdrachtgevers
Goede afspraken en duidelijke communicatie schelen veel gedoe.
Tot slot
Dit is voor zzp’ers een adempauze, geen vrijbrief.
De Kamer heeft duidelijk gezegd: zo kan het niet zomaar. Maar de discussie is nog lang niet voorbij. De komende maanden worden bepalend voor hoe streng de regels uiteindelijk worden — mogelijk pas vanaf 2027 of later.
De boodschap voor nu:
- Geen paniek,
- Wel opletten, en praat eens met een specialist over jouw specifieke situatie, de mogelijkheden en de oplossingen.